Ordliste

  1. A
  2. B
  3. D
  4. E
  5. F
  6. G
  7. H
  8. I
  9. J
  10. K
  11. L
  12. M
  13. N
  14. O
  15. P
  16. R
  17. S
  18. T
  19. U
  20. V
  21. Y
  22. Æ
  23. Ø
  24. Å
  25. *
Tal ord på N: 63 | Totalt: 1958 | nullstill
Forklåring Døme
close nabbe

rydde, samle / pusse opp restar, t.d. høyrestar
Sjå også nabbeleg (H) og nabbelèg'e (V).

'U nabba så virkeleg ette seg. Du lýt nabbe opp'tte det du hèv' fǿrt néd.

check nadre

skjelve
Sjå også nadr og nadren.

D'æ inkji létt å halde stilt fysst an nadrar.

check nage

1. gnage
1. angre

1. Sauin plage nage beiti snautt.
2. Det naga meg ti' at eg inkji meldte meg på den túren.

check nake

1. gnisse
2. spent situasjon

1. Eikjâ naka mót steinó på strondinn.
2. Det nakar midjom londó, sa da i midjomkrígsåró.

close nappast

1. konkurrere i teoretiske oppgåver (td diskusjon, quiz)
2. prøve krefter mot kvarandre

check nappe

1. kneppe
Sjå også napp'e.
2. bruka om fisk som et av agnet (men ikkje vert hangande på kroken)
3. mest, nær på
Sjå også lausbeitt'e.

1. Du lýt nappe att'e skrivnappan dí, Bóa!
2. Det nappa fælt, men eg fekk alli a bein.
3. Det nappa mi at eg néri ha' grini mæ du féla. Det nappa mæ mi at eg ville kaupe bílen 'ass Knút.

check narkle

knirke

Skóne narkla så fælt mæ 'an gjekk ette tilæ.
check nase

"spionere", finne ut av

'An laut nase ette adde ting.

check natte

banke

Sigúrd natta så hardt på glasi at eg våddest 'an sló det sund'e.

check nauakte

sjå svært nøye på / etter

Eg må rektig nauakte for å sjå det.

check naubée

be einkvan inderleg

'An naubâ innbròtstjóven om å inkji skjót' 'an.

check naue

1. "er ikkje så nøye"; bruka i nektande form
2. feile, mangle

1. Det naua inkji mé om kåna flutte út. Det nauar alli om eg inkji fær ète i dag.
2. Ko nauar dé?

check nauhúve

rope på hjelp ved livsfare
Sjå også húve og illhúve.

Gònil nauhúva då 'u såg enn bjynn'e.
close naunike

Sjå også naue.

check navle

"småete" på kjeks o.l.

'U navla på nåkå kjeks.

close nedde

gnelle, skjelle

close neggje

kneggje, lyden som hesten gjer

check negle

setje naglar i noko

Eg neglde skapti på a ause i gjår.

check neikte

1. nekte
2. la vere å hjelpe

1. Eg neiktar for å hav' gjårt detta!
2. D'æ 'kji létt å neikte fysst fókk æ plent i beit.

check neiste

gneiste

Det neista så unde sléemeió då mi kjøyre på tånunn.

check nenne

såvidt få seg til å gjere noko; likevel vert ordet berre bruka i nektande form (t.d. nenner alli)
Sjå også adjektiva nenneleg (H) og nennelèg'e (V) og adverba nenneleg (H) og nenneleg (V).

Eg nennte 'kji take bitaling.

close neppe

brette / falde i hop
Sjå også tvíneppe, fjórneppe og nept'e.

close nerkast

kome til krefter, samle krefter

Du nerkast av matæ fysst du æ solten å tròta.

close neste

sy i hop med sting, reparere, sy att hol
Sjå også neste.

close nèvast

handhelse (gjerne for å stadfeste ein avtale eller liknande)

check nèveflette (H)

bruke knytt neve til å flå skinnet av eit slakta dyr
Sjå også njóe (Vallemål).

Det æ mest'e úmògeleg å nèveflette enn elg'e.

check nèvemókke

mjølke for hand (på den måten at ein held spenen i loven, klemmer fyrst til med peikefingeren, og så dei andre fingrane etter kvart nedover slik at ein på den måten presser mjølka ut av spenen; ein mjølkar på høgre sida av kua og byrjar med framspenane)
Sjå også mókke og strípemókke.

D'æ tungt å nèvemókke mange kjý, men det gjeng'e mykji fórtare 'ell å strípemókke.

close nevle

klyppe navlestrengen

Nýfǿdde bonn lute nevlast.

close nígló

nistire

check nike

1. gni
2. innpåsliten, påtrengjande (bruka om dyr og menneske)
Sjå også nikaflus, nike seg, nikjen og make.

1. Å nike nau-ell'e æ inkji létt. 'U nika seg i augó.
2. Ånund va' nikjen, så eg líka 'an alli plent.

check nike seg

1. gni seg
2. vere innpåsliten
3. bruka i uttrykket nike seg inn'å.
Sjå også nike, nikaflus og nikjen.

1. Anlaug nika seg i augó, 'u ha' fengje rusk inní da.
2. Tór nika seg allstǿtt rundt kvendí. Búskapen nika seg rundt húsí så det va' a plage.

check nimne

nemne

Du må alli nimne det, so kalleg æ det.

close niple

nippe i, røre

Fiskjen va' lausbeitt'e, å nipla såvídt i snǿri.

check nippe

leike med ein stav eller pinne (nippepinne) på den måten at ein får han til å svive i lufta ved å slå oppunder han med ein liten stav eller stikke (røytâ)

Å nippe pinni va' vanleg bånestròk førr' i tí'inn.

check nirkle

spesiell lyd som skorne lagar når ein går, knirkande lyd frå td dørhengsle

Dei nýe skóne mí nirkle så eg sýter mæ å brúke da. Nirkle skóne, så æ da inkji bitala.

close níste

pipe, lage kvass og spiss lyd

check njóe

1. bruke knytt neve til å flå skinnet av eit slakta dyr (V)
Sjå også nèveflette (Hylestadmål).
2. Bruke kneet i slagsmål

1. D'æ svint å flette itt an greier å njó'e.
2. 'An njóa tjóven beint i velten.

close njógange

bruke knea på ryggen til den andre (i slagsmål; når den eine låg nede på magen)

close njóse

nyse

check njósne

speide, leite, kike etter noko (i løynd)
Sjå også sygne.

'U njósna etti om der va nåkå nýtt å sjå.

close njóte

nyte

close nòse

vere nyfiken (noko frekk)

Addestad laut 'an nòse, den fanten!

check nóse si
image

kose seg, ha det godt, vere nøgd

Eg hèv' nósa mi kjøssteik å sodd'e.

close nubbe

plukke smårusk

'U va' så gód ti' nubbe ette si.

close nuggast

slitast i kantane (om klede)

close nugge

slite ein kant av plagg

check nulle

rulle i hop
Sjå også null'e.

Eg nullar a fille kring ljåkjippi itt eg ska' út'å teigjen, så eg inkji skjèr'e meg 'å hondó. Eg nullar mi an røyk'e.

check nurgle

"småpusle"; oftast bruka om arbeid med småting
Sjå også nurgl'e.

'An nurgla å arbeiddi om 'an va' alli så gåmål'e. 'An nurgla det ti' om níven va' alli så skjemd'e.

check nuske

1. pusle med
2. lage svak lyd (frå eit lite dyr som er i aktivitet)

1. Ko æ det du nuskar mæ? Ånund nuska mæ nòkå allstǿtt.
2. Eg høyre nòkå som nuska i høyttæ, det va' nóg a mús.

close nussast

klemmast på kinnet; bruka berre i fleirtal
Sjå også nussi.

check nydde

setje steinar som vegmerke (nyddinga)
Sjå også nylt'e vèg'e.

D'æ greitt mæ nylt'e vèg'e itt d'æ skoddi.

check nykkje

krumme spikeren på baksida når han går igjennom treet eller saumane når ein skor hesten

Spíkeren held'e mykji bæri itt an nykkjer 'an.

close nysse

1. klemme i hop, samle
2. ete fort (folk og dyr)

1. Gunnår lesser so greidt å nysser so vel it an kjøyrer høy
2. Nò have da alt nysst í sikkå!

check nýte

knyte
Sjå også nút'e.

'An ha' nýtt núten så hardt at eg fekk 'an inkji opp'tte. 'U va' så vónd at 'u nýtte nèvâ at mi. Molteblóman ha nýtt sikkå nò, så det vare nóg moltu i år.

check nývast

når to personar tek hardt i kvarandre
Sjå også nýve og nývd'e.

Di mòge 'kji nývast så fælt! Ungan nývdest jamt i fríminuttó i skúlâ.
check nýve

1. ta noko hardt i ein person
2. ta og klemme bak på halsen på ein person og bøye vedkomande framover
Sjå også nývast og nývd'e.

1. Pass deg, hellis nýver eg deg!
2. Òlâv nývd' 'an Tór så hardt at 'an kåm si 'kji laus'e.

check nǿkle

lage eller reparere klede eller anna med sparsam bruk av materialar

Å ja, èg kan nǿkle det ti'! sa Hæge, 'u bǿtte buksun 'ass Stein.

check nǿtre

spare t.d. mat eller pengar
Sjå også nǿtren.

An tar 'kji nǿtre mæ matæ fysst an hèv' nóg av.

close nøye

overtale eller mest presse nokon til å ete eller drikke eit eller anna

check nøyte seg

skunde seg

Det nyttar alli nøyte seg fysst an hèv' gløymt ko an silli. No ljóte mi nøyt' åkkå så mi vare færige i dag.

close nådøy

døy gammal og mett av dage

check nåe

kna
Sjå også substantivet nåe.

Bakstrekjèringan nåe deig ti' lefsu.

close nåtte seg

leggje seg / gå til sengs for natta