Ordliste

  1. A
  2. B
  3. D
  4. E
  5. F
  6. G
  7. H
  8. I
  9. J
  10. K
  11. L
  12. M
  13. N
  14. O
  15. P
  16. R
  17. S
  18. T
  19. U
  20. V
  21. Y
  22. Æ
  23. Ø
  24. Å
  25. *
Tal ord på V: 76 | Totalt: 1958 | nullstill
Forklåring Døme
check vabbe

gå tungt og vaggande
Sjå også vabben.

Gjeng' an i djúp'e nýsnjór'e, vare det helst'e at an vabbar. An líten ungji som nýss hèv' lært å gange, plage vabbe.

check vadre

1. gå seg bort td i terreng eller i ein by
Sjå også ví'åsen (tyding 2).
2. tale i ørska (ikkje vere seg sjølv)
Sjå også i vodró, båndǿmi, fjatre og fjatren.
3. bruke vater
Sjå også vadr og vadr'e.

1. Vadrar an i skoddinn på hågheiinn, så gjeng'e an jamt i ring.
2. Borgjill ha' håg'e féber å rådde 'kji mæ si, så 'u vadra å tala så det alli gjegndi.
3. An kan vadre med an slangji fylt'e mæ vatn.

check vakrast

verte "klar i hovudet" etter å ha vakna om morgonen (same tyding som å vakre seg)

An lýt fysst'e vakrast førr'ell an kan ríse opp å stelle seg.

close valdére

handle, gjere forretningar

check valhoppe

1. lam som hoppar på "stive føter"
2. firsprang (om hest)

1. Det æ bå' gama å lǿglegt å sjå fysst dei små lombí samlast, take sikkå nåkå små renni å valhoppe.
2. D'æ va' lǿglegt fysst hesten 'ass Åni valhoppa, å Åni sat lívræd'e i slé'â.

check valtre

velte rundt, gå ustøtt

Torgrím valtra av høyslassæ.

check vande

avvise

Kjýrí vandar kåven sin. Kjýrí vanda dei 'u inkji kjendi. Jenta vanda gúten om 'an va' alli så vén'e. Du må 'kji vande den gó'i grauten! Kjýrí vanda den nýi mókkaren.

check vanne

hindre, halde nokon borte frå eit eller anna (td hindre buskapen i å kome ein stad)

Di mòge vanne næpegaren for kjý. Den som sló laut vanne hóli fysst an røytte pinn. Mi fékta å arbeidde så fælt at det va' som mi ha' sillt vanna åkkå for vafsó.

check vansére

gå og vimse, gå på måfå, reike

Gunnúv vanséra rundtenom mæ dei hí arbeiddi.

check vansipe

styre dårleg med td eigedom
Sjå også vansipeleg og vansipna'e.

Denné garden må du inkji vansipe.

check vanætte

gjere skam på ætta ein tilhøyrer

Gløgg å vitug æ 'u, å vanættar 'kji nòken av fyremonnó.

check vare

verte, bli

Margjitt vare alli heimi i sommår. Eg varte for sein'e. Du må 'kji vare for djorv, Èlí!

check vare

verte plaga av puss frå auga

Eg vara så i nótt at det va' såvídt eg fekk opp augnelòkjí i dag tí'leg.

check vare seg

passe seg

An lýt vare seg for inkji å trǿ gali.

check varskó

varsku, gjeve melding om

'An varskódde om at det va' mǿti i kveld.

check vase

1. tøyse
2. tale usant
3. presenilitet
Sjå også fjase, vas og fjas.

1. Jón vasa å rǿa fælt i kveld.
2. Eg trúr mest'e at Haddvår vasa i dag.
3. Gófa hèv' bigjynt å vase.

check vaslast

1. få auka spyttproduksjon
2. vassrenne i augo

1. Sòme kjenne at da vaslast i munnæ fysst da æ soltne å sjå gó'e mat'e.
2. Eg æ så fæl ti' vaslast i augó.

check vassrenne

få tårer i augo pga motvind i kulde eller augesjukdom

Augó mí' have vassrunne så mykji i dag, si' eg hèv' vòre n'i sílóæ å trott grasi.

check vé'e

hogge, kviste og leggje i hop ved
Sjå også substantivet vé'e, vé'ekost'e, vé'eskjíe og vé'ebrand'e.

'An æ oppi líinn å vé'ar.

check vège

lage eller gå opp veg (gå så ofte at det vert synleg gangveg i terrenget)

Eg gjekk der så jamt at eg plent vèga.

check vège

lyfte opp, få jamnvekt (om kløv)

Den eine klyví va' så skrovlí at 'an måtte leggje paggjen 'å hí léne for å vège.

check veggleie

fylgje td eit barn eller ein gjest eit stykke på heimveg
Somme seier "vègleie".

Gýró veggleidde æ Marí an stubb'e førr'ell da skjúldest.

check veie

gå, vandre

Mi gjinge å veia ive heile Midtfjøddó ette moltu.

check veikje

1. svekke, gjere veikare
2. Bruka i uttrykket veikje ísen.

1.Du må 'kji veikje skapti å tægje mei' av det.

close veileike

lyne; bruka berre i eintal
Sjå også brjå.

check veipte

veifte med armane for å td jage bort fluger og mygg (noko mindre energisk enn å feipte)

Såvi veipta så godt 'an kunna mæ 'an sat å fiska, men spjankan ville inkji gjève sikkå.

check veirast

når veret slår om frå dårleg til godt ver; bruka berre i eintal
Somme seier "å veirast opp'tt'e".

I dag hèv' det vrie seg på nóri, å då veit eg at det veirast.

check veire

1. vri på hovudet for å få auga på noko
2. bruke luktesansen for å registrere fare eller anna; gjeld dyr

1. "Ko æ du veirar etti!" sa Lidvår.
2. Hunden stó å veira då 'an fekk snasen av elgjæ.

check veite

grøfte
Sjå også substantivet veite.

Línåkren va' så vassfudd'e at 'an måtte ti' veite.

check veivle
image

vikle, sveipe
Sjå også feipte og kjeime.

Då mi fiska slúkboksi, veivla mi taumen kring boksen. Ånund veivla a stórt fæsl kring fóten då 'an hoggje seg.

check véke

1. prøve på alle måtar
2. overtale på ein varsam måte

1. Desse sauin æ sò skjarre at an må véke mæ da for å få da inn.
2. Mi véka mæ da ti' da vorte mæ åkkå på túren.

check vekkje

1. lyden som eldre vekkjeklokker lagar før heil time
2. verte omvend
3. vekkje

1. Det vekkjer i húsklokkunn fyre heil'e tími.
2. Targjær vart'e vekt då 'u va' ung, å hèv'e alli faddi.
3. "Fari stilt, inkji vekkji meg, bonn!"

check vekse

vakse

Det va' fælt som di hav' vuksi, bonn, si' eg såg dikkå seist'e.

check vélde

1. streve med å få til ein ting (prøve på fleire måtar)
2. prøve å overtale
3. stelle godt med
Sjå også substantivet vélde.

1. Mi ljóte vélde å take det mæ tòl for å få stúten på slaktebílen. "Du må alli vélde, barre rjúke ti'!"
2. Eg hèv' prǿva å vélde mæ 'ó, men detta vi' 'an inkji.
3. Åja, Yngjebjør hèv' vélda rundt 'an Augund heile lívi. Same kòss da vélda ungâ, så varte 'an barre tunnslègjen.

check vé'leike

1. kome lynnedslag
2. vere ofseleg, slåst

1. Det vé'leika så fælt i nótt.
2. Hestan véleika i gjerkveld.

check velje

velje

I dag ha' eg 'kji vilt vålt det same som eg gjåre i ungdómæ.

check vende

1. snu
2. snu høyet når det ligg på bakken for å turke i sola

1. Å nei, sòvórne stríbukka have alli vit ti' vende.
2. Mi have vendt høyttæ tvæ vendu i dag.

check venjast

verte van med
Sjå også venje, vånd'e og úvånd'e.

An vænst mæ alt, sa kånâ, 'u drakk súrt saup.

check venje

venne
Sjå også venjast.

Det æ som av vèn'e seg ti'.

check vère

vere
Sjå også substantivet vère.

Vèri 'kjiblauge, bonn! Da våre alli etti tvau, dei ha' reist.

check verke

gjere våronnarbeidet
Sjå også verk og myk å verk.

Å verke æ å kjøyre út lórt'e, røyt' 'an útivi, plǿgje, horve å så, setje epli ell' anna an vi' dyrke.

check verme

varme
Sjå også vermdi.

Asbjør sat innmæ omnen å vermde seg. Kåmi nå å vermi dikkå, bonn!

check verrmòle (V)

å gjeve atterljom; bruka berre i eintal
Somme seier "dverrmòle".
Sjå også dvermål (H).

'An rópa så det verrmòla i fjøddæ. Høy kòss det verrmòlar!

check vesle

veksle

Kan du vesle denné túsenkróningjen i tíe hundreleppi?

check vesne

verte dårlegare
Sjå også vóndt, vónde, adjektivet iddi og adverbet iddi.

Eg hèv' hell'e vesna i verkjæ i dag. Det sér út som veiri helle vesnar 'ell besnar.

check vi'

ville

Eg ha' vilt at mi ha' sillt sprungje néd i åne å lauga åkkå no som mi æ så sílesveitte. Ha' du vilt henta den tungji jinnstauren, Bóa? Ha' du vilt flítt mi den hågji krakkjen? Vi' du kåm i hug å læse att'e húrí? Eg ha' vilt sétt på denna bílen førr'ell eg kauper 'an.

check vidje

lage ting av vidjer (t.d. kløvmeis)

Eg hèv' nåkå gamle klyvmeisbòga eg vi' vidje opp'tt'e.

check vídke

utvide

Eg hèv'e vídka hòli, så nò æ det rómt nóg.

close vigge (H)

rikke, lee

check vígje

vie

Da seie Gunnår ska' vígje ti' våræ.

check vikne

veikne

"Det kåte móti mæ tíinn viknar", sa diktaren.

check víme

virre omkring, fare hit og dit som i ørska

'An víma ikring i fyddinn.

check vinde

1. gjeve juling (td slengje ein person i koll)
2. kaste
3. vinde

1. Bjørgúv vatt 'an så ti' at 'an trúdde 'kji på lív.
2. Ette at brúrí ha' smaka på ǿli, vatt 'u ǿlkoppen ive hòvúdi.
3. Sigríd ha' vunde gåni 'u ha' spunni.

check vindrèke

uttrykk bruka når ein er på jakt og må passe på at dyra ikkje får "veret" (lukta) av jegeren
Sjå også rèke.

Mi mòge passe på så mi inkji vindrèke dýrí.

check vindverje

stramme samanbundne bjørkekvister omkring ein høystakk i fleire vindingar (for å hindre at høyet blæs bort)

Æ der mykji útsett for vind'e dèr stakkjen stend'e, æ det viktig å vindverj' 'an godt. An lýt vindverje høystakkan så da tòle vinden om vetren.

check vinne

1. ha krefter til, orke, greie
2. vinne td på basar
3. sigre

1. Eg æ så tròta at eg vinn'e 'kji mei!
2. Mi vunne a vé sýe på basaræ.
3. Norskan plage jamt vinne i langrenn.

check vinse

svinse hit og dit (når ein er opp frå bakken i td stige eller på sykkel eller køyretøy)

Då den lisli gúten sille lære seg ti' sykle, vinsa 'an så fælt at moir 'ass laut halde í.

check virkte

gjere seg stor flid med å lage ein ting

Nò hèv' eg virkta så ti' denné kjistilen, at eg fær 'an 'kji bète.

check víse

"kommandere" folk til å gjere noko (td arbeid)

Bonní vare jamt vísa.

check visse

sikte, prøve å treffe (td med kasting)
Sjå også vissórdig'e og viss'e.

Eg vissa mót tilefónstóppâ. 'U vissa at mi, men 'u hǿvde meg alli.

check vitrast

å få aukande vit og forstand, ta lærdom av feilgrep; vert ikkje bøygt

Førr'e fyddekjøyre 'an jamt å samt, men nò hèv' 'an vitrast.

check vónast

ha von om

Mi måge vónast 'an greier seg.

check vórstøkkje

støkkje einkvan slik at vedkomande vert livredd

'An kåm i kollmørkræ, útklædd'e som a spǿkrí, å la ti' a ljó' så eg varte plent vórstøkt'e.

close vrège

bøye eller vri hoftene til båe sider når ein går

check vreiste

køyre med vreist'e kring sledemeiane

tunge loss néd bratte kleiva, då lýt an vreiste.
check vríe

1. vri, svinge
2. endre
3. vere utspekulert, vere farkete

1. 'An vrei det 'an vann, så 'an inkji turte støyte.
2. Eg vi' alli vríe på talemåli, å knóte.
3. Å vríe, dèt gjère slarvan.

check vrigle

vrikke og vri smått att og fram på noko

'An vrigla på lykjilen i låsæ ti' 'an fekk húrí opp.

check vrylte

vralte, vagge

'An va' fudd'e å kåm vryltandi ette vègjæ.

check výnast

1. krevje mykje
2. gjere seg von om

1. Eg kan 'kji výnast deg å gjère dèt.
2. Eg výnest 'kji at 'u kan gjère det så fórt.

check vægje

kome materie eller puss frå ein verk

Såri fèr'e ti' vægje, så då besnar det fórt.

close vǿne

vente seg, ha von om

check våast

"frykte", reddast, ottast

Det varte mei' høy 'ell eg våddest.

check våge

1. vedde
2. våge

1. Eg vågar klokka mí på at eg hèv' rétt!
2. Eg vågar mi 'kji út'å ísen ennå, 'an æ for veik'e.

check våle

gråte høgt og hjelpelaust, vræle, skrike
Sjå også illvåle, vål, belje og bèle.

Bjúg våla så fælt at eg trúdde 'an héldt på å strjúke . Den lisle våla så syndlegmoir 'enni reisti.

check våre

vårast (når vinteren går over til vår); bruka berre i eintal

Det våra tílègare i fjår 'ell i år.

check vårkunne

1. tykkje synd på, ha medkjensle med
2. gje godord og klapp til dyr som er fødde om våren (og kan vere svake)

1. Psykopatan vårkunne visst inkji aire menniskji.
2. Eg vårkunna det nýfǿde lambi så godt eg kunna.