Ordliste

  1. A
  2. B
  3. D
  4. E
  5. F
  6. G
  7. H
  8. I
  9. J
  10. K
  11. L
  12. M
  13. N
  14. O
  15. P
  16. R
  17. S
  18. T
  19. U
  20. V
  21. Y
  22. Æ
  23. Ø
  24. Å
  25. *
Tal ord på O: 70 | Totalt: 6173 | nullstill
Forklåring Døme
close odd'e

fremste delen av ljåen
Sjå også ljår'e og kjót.

check oddekrepp'e

bøygen på ljåen ut mot odden

Eg líkar 'kji den ljåren, der æ for stór'e oddekrepp'e.

check ofsing

overdriving

"D'æ a fæl ofsing å seie at Jörund drap sjau mann".

check okla

ankel
Sjå også oklespite.

Eg vrei meg så i okla då eg datt på skjí i gjår.

close okla

ankel

check oklelask

mønster i sokkane til setesdalsbunaden (både den kvinnelege og den mannlege)

Ingjer spitar på okleloskjí nò.

check oklespite

spolebeinet (bein som går frå kneet til hælen på baksida av leggbeinet)
Sjå også okla.

Fókk brute jamt av oklespitâ fysst da hoppa på skjí å dutte fælt.

close oklevassari

person som har vasskrekk og / eller er redd for kaldt vatn

close oksebukk'e

"halmbukk" (bunden om hausten)

close oksepeis'e

kraftig pisk (laga av oksepenis og med skaft på)

check oksl

jeksel

Eg trúr eg lýt ti' tannlækjæ å trekkje den vónde okslí mí.

close okt

1. vyrdnad
2. bry, arbeid, strev

1.
2. Det æ a okt mæ dei ungó.

check oljefrakke

sid fabrikklaga regnfrakk

Fókk stelte sikkå oljefrakku sjave mæ same ette kríi.

check oljekjól'e (V)

sid heimelaga regnfrakk

Tóne sauma å olja si' ný'e oljekjól'e ti' 'u sille ti' heiss.

check olle

stort, uthola, avlangt tretrog, bruka til å salte kjøt og til baking
Sjå også tróg.

Kjöti vart'e salta å lagt i a olle. Fríaren ska' sjå n'i ollâ.

check ombròt

endring; bruka berre i eintal

Eg kjenner 'å gjiktinn at det vare ombròt i veiræ snart. Det vare nóg ombròt ette kommúnevalgjæ i haust.

check ombýti

stor forandring, stor skilnad

Det vare a stórt ombýti hèra heimi fysst Bóa reiser på víaregangandi skúli i Bý'n.

close ombårdsmann'e

formyndar

close omfar

fire eller fleire stokkar som er krøkte saman i eit lafta hus

check omkast

slåtteteigar som vart hausta av ulike eigarar frå år til år

Sǿ i heiinn æ trí teigji, da vorte brúka som omkast å slegne annakvert år.
check omlag

To bjørkekvister som vert knytte i hop i toppane og sveipte kring stakksneisí og ut mot kanten når ein høya og sette opp stakken. Når høyet skulle køyrast heim om vinteren med slede, vart "omlògjí" sveipte kring lasset for å hindre at noko høy fall av. Deretter vart det lagt reip eller tau rundt lasset.


Omlògji våre lange bjørkestranga.

check omlòge

1. forandring, forvirring (Hans Ross' ordbok)
2. vier eller tunne bjørker (med greiner) til å leggje på høylasset på langs før ein gjurde det fast med taug

1. Stògâ va' i ei omlòge.
2. Skógehøytti va' stutt å skjarrt, så omlògun héle det på plass i vínd'e å humputt'e vèg'e.

close omnspad'e

trekrakk til å setje omnen på

check omnspípe

røyk-kanal frå skorsteinen og over taket

Sòme leggje nýe element inni gamle å fillne omnspípu.

check omnsponne

plata framfor døra på ein vedomn

Anlaug sette kaffékaslen på omnsponnâ, so héldt 'an seg varm'e.

check omnsring'e

omnsring
Sjå også spruns og omn'e.

Der æ merkji ette omnsringan på dei kakó eg steikti.

check omnsróm

1. "elderommet" i omn
2. rom i etasjeomn

1 Fydd omnsrómi, å gjèr 'å!
2 Sèt kaslen 'pi omnsrómi!

check omnstein'e

flat og høveleg naturstein til å mure pipe og peis med

Mæ Hagefoss funne da greie omnstein'e fyrr'e.

check omnstré

stokk over åreopninga

Omnstréttí våre jamt sjavvaksne, bøygde tré.

close omsipti

omskifte

close omsitjerí

"sitje om" eit dyr for å få skyte eller fange det

check ongóli

fiskekrok
Sjå også substantivet egne og verbet egne.

Ongólen på fiskestongjinn mí æ så rusta at eg trúr eg lýt setje på an anné.

check onn

1. uturvande strev med noko som er uviktig
2. onn, tiltak, framdrift

1. "D'æ alli verre onn 'ell såd i tonn". Titta ha' slig onn mæ å få út den lause tonní.
2. D'æ va' slig a onn mæ dei slåttæ.

close oppgjår

oppgjer om pengar

close opphold

stutt opphald i regnver

check oppigare

kvinne frå Oppigard (Kveste, Homme osb.)

Tvæ av oppigaró heite Gýró.

check oppigari

mann frå Oppigard (Kveste, Homme osb.)

Oppigaran tóke út ti' heis mæ skótera i fyrenónæ.

check oppistòge (V)

kvinne frå Oppistog (Harstad, Bø osb)

Mi mǿtte oppistògunn på Beileiinn.

check oppistògji (V)

mann frå Oppistog (Harstad, Bø osb)

Hève du sétt ti' oppistògâ i dag? Oppistògan æ så hage å kånstige.

check oppkóme

oppkomme
Sjå også kjelle.

Der æ så gó' a oppkóme oppi voddæ, 'u trýt'e alli.

check opplòge

avtale

Der va' visst a gåmó opplòge midjom Bergsó.

check opplut'e
image

øvste delen (broderiet og øvste tøystykket) bak på stakkane i setesdalsbunaden

Opplutan vorte godt granska i kjørkjunn itt fókk såge beint 'ni ryggjin på dei som såte frammafyri.

close opprit

referat

check oppskòt

oppkomevatn (særleg om vatn som kjem opp i vegen og frys til is)

Der æ så leitt mæ oppskòt i timreslæpunn at der æ vóndt å kjøyre.

check oppslag

1. vrangbord (på strikka klede, genser, vott, sokk m.m.)
Sjå også bròt.
2. plakat

1. Oppslagji i desse jakkun ha' silt vòr' leng'e!
2. Da ha sett oppslòg på båe búin i Nórdibǿ.

close oppstandari

stender (vertikal støtte i bygning)

check oppstig

stad på ein fjellveg der ein må stige høgt for å kome fram

Der va' så hågt a oppstig at búskapen kåm mest'e inkji fram.

check oppstytte

øvste del av stakken i setesdalsbunaden (uttrykket er bruka berre når ein har på seg stakken)

Tóre ha' pungjen i n'i oppstyttunn.

check oppsåte

1. høgda som halsen er høgare enn stokken han ligg vinkelrett på (i lafteknuten når ein tømrar)
2. høgde eller høg knut i terrenget

1. Oppsåtâ lýt vère passeleg håg ti' dei stokkjæ som vare timra oppå, på tverke.
2. Býti gjekk i a oppsåte.

check opptak
image

1. dyrkingsteig; jordstykke som er under oppdyrking
2. bratt veg opp ei li
3. opptak på lydband, film o.l.
4. initiativ
Sjå også take opp.

1. Dèr opptakji 'ass Knút Mykjidalæ va', dríve da nò "Brokkestøylen" på Furestøyl.
2. Der æ så fælt a opptak førr'ell an kjæm'e på heií.
3. Vurte di fornǿgde mæ opptòkó di gjåre i Ósló?
4. Mæ opptak frå bispæ, tók 'an det på seg.

check Orm / Orm'e

Orm

Vónd-Orm Víkjinn have mi høyrt å lèsi om, han va' visst fæl'e.

check ormebeisl

kvite beislereimar med svart stripe på midten (har også kròt)

Ormebeisli varte barre brúka ti' bryddaups å ti' messe.

check ormestav'e

stav med kluft i enden (til å halde fast orm med)

Ormestaven va' grei'e ti' å halde ormen fast med, førr'ell an kabba 'an.

check ormshâm'e

skinnet som ormen skifter

Det hendte at jentun la an ormsham'e unde hovdekodden for å sjå kvæ da sill' få ti' kjærasti ell' ektemann'e.

check orpe

kryssing av orrhane og lirype

Orpâ æ enn sjella fugl'e.

check orri

orrhane

Mi såge tretten orra i Kjuklingekróne.

close orv

orv; bruka både om berre "skaptet" og om heile reiskapen med ljåen fastmontert
Sjå også stuttorv og langorv.

Det va' a gód orv å slå mæ.

check oskefís'e

pipelyd frå omn eller eldstad (når eld eller glør held på å slokne)

Oskefísen kan vère pípandi.

check oskestump'e

grovt brød av sammale bygg (steikt i ein glohaug)

Det varte alli sett gong 'å oskestumpen.

check oskorei

åsgårdsreia

Oskoreií va' úti å ræda fókk i jólinn.

close oskrål'e

resten som er att når ein har koka og sila lut

Oskrålen æ etti i grýtunn fysst an hèv' skjírt lúti.

check osp

osp

Ospí æ inkji heitbrend.

close osteknarti

hard rest av ost

close ostesnei

lite stykke ost

close otr'e

oter

check Otre

Otra

Otre renne frå Hovdâ ti Kristiansand.

close ovhest'e

overlag god hest

close ovkar'e

stor og sterk kar

close ovmenneskjinn

overlag godt menneske

check ovrell

tverrband av vidje eller tre (saman med nål å nautstokk'e) for å binde buskapen

Papa gjåre a nýtt ovrell.