Ordliste

  1. A
  2. B
  3. D
  4. E
  5. F
  6. G
  7. H
  8. I
  9. J
  10. K
  11. L
  12. M
  13. N
  14. O
  15. P
  16. R
  17. S
  18. T
  19. U
  20. V
  21. Y
  22. Æ
  23. Ø
  24. Å
  25. *
Tal ord på M: 79 | Totalt: 2585 | nullstill
Forklåring Døme
check magge í seg

stappe i seg mykje mat
Sjå også magge og maggelèg'e.

'An æ fæl'e ti' magge í seg fysst 'an sjalar si.

close make ihóp

høve godt saman (om to personar; i ekteskap, kameratskap, i arbeid osv)

close male n'í

ha passeleg med kaffi (male kaffi) opp i kaffikjelen når ein kokar kaffi
Sjå også male.

close malts mæli

ca 50 l øl av ei halv tønne korn

check mane av

verte brattare (under vassflata)

Hèr vi' mi setje nèt, for hèra manar det av.

close martéle seg ti'

streve frykteleg med noko

close maske mæ

1. noko som er slite (helst om klede)
2. slåss for moro (noko hard leik; kan verte i hardaste laget for eit lite barn)

close maske mæ

1. noko som er slite (helst om klede)
2. slåss for moro (noko hard leik; kan verte i hardaste laget for eit lite barn)

check mate seg

uttrykk bruka om korn som veks og dermed vert fylt med "mat" (innhald)

Konni hèv'e mata seg.

check mei' den mei' orka

overgå kvarandre i tevling

Mi sprunge mei' den mei' orka, for å kåme heim'tt'e som mi ha' avtala.

check meie opp'tte

1. rive opp att eit sår, slå opp att ein gammal skade
2. vekkje opp att vonde minne

1. 'An meidde opp'tt'e ska'en på fysste træningsøyktinn ette dei lange opphaldæ.
2. Det meidde opp'tt'e då 'u høyre om den fæle bílúlykkâ.

close meie seg

rive opp eit gammalt sår; lekamleg og sjeleleg

check meine for væl

meine godt (kjem frå hjarta)
Sjå også meine.

'An meinte for væl at reisâ måtte gange godt.

close meine ti' dí

"greitt nok" (sjølv om mange andre meiner at det ikkje er greitt)

Da meine ti' dí, sa Gunnår om ungdómen, som Ånund inkji meinte at stelte seg greitt.

check meite si

gjere seg til, ville vere svær (sjølvskryt)

'U gjeng'e meiter si ette vègjæ, for å sýne ko vé' å stautt 'u æ'.

close meite skjí

styre skia

Dèt va' gút'e som kunna meite skjí!

close mí sann

"mi sanning"; uttrykk bruka når ein er sikker på noko

Jó, mí sann æ det kaldt i dag.

check mí sann, dúe

"mi sanning"; uttrykk bruka når ein er sikker på noko

Ja, mí sann, dúe, det æ så satt som det æ sagt.

check migrenne seg

støyte og dermed skade migjen (kjønnsorganet) slik at han ikkje kan dragast innatt i mighuset; om verar og bukkar

Bukkjen va' så gra'e at 'an migrende seg då 'an støytte migjen mót a kvistutte råte.

close minne attå

minnast episodar frå yngre og "villare" dagar

close minnest 'kji attom fuí

gløymer fort

check misse stigji

ha vanskar med å gå (same tyding som stíge om tå)

'An hèv' plent misst stigji.

check modde det ti' (H)

lage ei provisorisk løysing som er brukande for ei tid

Mi ha' 'kji antel spíker 'ell skrúva, men mi finge modde det ti' líkevæl.

check modde mæ

finne knep for å overtale ein til å vere med på noko (om born)

Da modda mæ 'ó ti' da seist'e fing' 'an ti' vèr' mæ på fótballagjæ.

check módig eisemadde

heilt åleine
Sjå også módig'e og sitje módig'e.

Såvi hèv' tèkje út, så nò æ eg módig eisemó.

check mòge i ísi / fare i ísi

gå gjennom isen (uttrykket er ubunden dativ)

Åni måtte i ísi 'å fjóræ, å hesten drukna. Tvei gúta egna sikkå for langt út, å fóre i ísi.

close mòke seg ti'

setje i gong med noko som ein har mindre lyst til
Sjå også mòke.

close mókke i ljósi

mjølke kyrne medan det er ljost ute (td når det lid på våren)

check mókke å' kåvi

når kua mjølkar mindre fordi ho skal ha kalv (uttrykket er ubunden dativ)
Sjå også mókke, kåv'e og låte av.

Dei mætaste kjýne mókke å' kåvi, så da have líti opphald førr'ell da kåme ti'.

check mòne frametti

vekse til

Gúten mònar frametti, å æ snart an framslengjingji.

check mǿne seg

ete frukost og roe seg noko før ein byrjar med arbeid eller anna
Sjå også mǿni.

Eg lýt fysst'e mǿne meg førr'ell eg kjæm'e. An lýt have tíd ti' mǿne seg. Eg fekk alli mǿne meg i dag.

check mòne si /sikkå ti'

kome i gong så smått, byrje smått og auke på etter kvart
Sjå også mòne.

Ljóte mi 'kji mòne åkkå ti' nò, så turge mi 'kji gange så fórt? Nò have mi kvílt så lengji, at nò kunne mi vel mòne åkkå ti' atte. Da mòna sikkå ti' fælare å fælare fart'e i hoppbakkâ.

check mòne ti'

1. vekse til, verte større
2. byrje smått og auke på

1. Da mòne ti', desse ungan.
2. Vinden mònar ti' ette kvert.

check mòne ti'

1. vekse til, verte større
2. byrje smått og auke på

1. Da mòne ti', desse ungan.
2. Vinden mònar ti' ette kvert.

check móstr å makt

kraft

Eg hèv' plent mist bå' móstr å makt.

close mót ananné (V)

mot einannan

check mót kveldi

mot kvelden (uttrykket er ubunden dativ)

Mót kveldi samlast kjýne på støylæ.

close múge í seg

stappe mykje mat i munnen

close mugge ihóp

fylle inn i løa høy som er for rått

Mi måge 'kji mugge ihóp så mykji at det tèk'e hiti.

close mugge ihóp

fylle inn i løa høy som er for rått

Mi måge 'kji mugge ihóp så mykji at det tèk'e hiti.

check mugge seg inn

"pakke seg inn" (vere tjukt kledd)

Taddâk mugga seg inn så an såg mest'e barre nòsí 'ass, an kalde vetredag'e.

close munke av

runde av (td bruka om haug som er avrunda på toppen)

close munke mylse

barneleik med mange små runde steinar
Sjå også munke.

Mi munka mylse heile fø̀remiddagjen.

check murge í seg

ete meir enn ein har godt av (bruka om person som et seg ti' skamdan)

'An murga í seg nåkå kalleg, om 'an va' alli så feit'e.

check murge í seg

ete meir enn ein har godt av (bruka om person som et seg ti' skamdan)

'An murga í seg nåkå kalleg, om 'an va' alli så feit'e.

close muskast av

tærast (td om utskorne bokstavar som med tida vert uleselege)

close myk å verk

våronn
Sjå også myk og verk.

check mykji / líti i vavi

tek mykje / lite plass; stort eller lite i omfang

Detti æ så mykji i vavi at eg kan alli have det inni. Det kan 'kji snér vare mindri i vavi.

close mykji fyre seg

gjere seg sterkt gjeldande, "ta mykje plass"

check mykji mæ

sjarmerande, interessant, ha "utstråling"; gjeld personar
Sjå også líti mæ.

Der æ mykji mæ 'enni, 'u æ flinkare 'ell dei fléste. Der va' mykji mæ 'enni Gunne, 'u va' som salta for gútan.

close myrje kar'e

stor og svær kar

close myrje néd

trykkje (under seg)

close myrkje si

når noko kjem i vegen for ljoset når ein arbeider eller les

close mæ bit å slit

med mykje strev (så vidt det går)

check mæ ein vilji

sameinte om

Da våre mæ ein vilji om denna avgjèrslâ.

check mæ fysste

fyrste veka etter at ein flutte på støylen

Mæ fysste våre adde som kunna, på støylæ. Det va' jamt godt å fiske, mæ fysste.

check mæ gó'om

med det gode
Sjå også mæ har'om.

Eg fekk det ti' mæ gó'om, eg turte alli brúke makt.

close mæ har'om

med det harde
Sjå også mæ gó'om.

Må eg ti' mæ har'om?

close mæ lòn

med ro, med varsemd

Mi ljóte take det mæ lòn.

close mæ måti

passeleg mykje
Sjå også 'kji mæ måti.

check mæ nauinn

såvidt klare eit eller anna

Det va' mæ nauinn eg kåm mi heim'tt'e i dag, sò tròta å solten va' eg.

close mæ same

med ein gong, straks

check mæ same tak

med ein gong, "på ståande fot"

No ljóte mi reise mæ same tak, hellis røkkje mi 'kji fram i ljósi.

close mæ sjau naui

uttrykk bruka når ein såvidt greier eitt eller anna

check mæ ungdómæ

slå lag med ungdomen ("ut på livet", feste, røykje, drikke)

Førre va' det sò, at va' an konforméra, så kunna an vère mæ ungdómæ. Endå 'an snart æ femtí, så æ 'an mæ ungdómæ ennå.

close mæ véldu

med lempe

close mø̀lne epli / mjø̀lne epli

bruka om kokte poteter som har "mjølaktig" konsistens; også bruka om eple

close mørks imidjom / mørks midjom

tida det er ljost frå morgon til kveld, frå tidleg morgon til seine kveld
Sjå også midjom.

Mi arbeidde mørks imidjom heile tí'í så nò æ mi færige mæ búinn. An kan 'kji halde út å arbeie mørks imidjom allstǿtt.

close møykje seg ti'

arbeide / streve for mykje, verte overarbeidd
Sjå også møykje seg og ti'.

check måast bort

skrumpe inn, opptærast, tvislast bort (bruka om folk og dyr)

Gunvor tóttest plent måast bort då 'u miste mannen sin.

check måast bort

skrumpe inn, opptærast, tvislast bort (bruka om folk og dyr)

Gunvor tóttest plent måast bort då 'u miste mannen sin.

close måge í / mòge í / ljóte í

dette gjennom isen, dette i vatnet

close måge ti'

døy

'An måtte ti' i dei úlykkunn.

check måge ti' bǿns

måtte be for seg (td i samband med slagsmål)

'An måtte ti' bǿns då 'an slóst mæ 'an Bjørgúv.

close måte at si

ete / drikke mindre enn ein har hug på
Sjå også måte.

close måte ti'

tilpasse
Sjå også måte.

check måten

"Det har du godt av", passande straff (hemntanke)

Dèt va' måten di! Dèt va måten 'ass, som han hèv' stelt seg.

check måtte væl

vere noko frekk eller frampå

'An kåm som 'an måtte væl, å tóttest alli skjemmast.

check måtte væl

vere noko frekk eller frampå

'An kåm som 'an måtte væl, å tóttest alli skjemmast.