Ordliste

  1. A
  2. B
  3. D
  4. E
  5. F
  6. G
  7. H
  8. I
  9. J
  10. K
  11. L
  12. M
  13. N
  14. O
  15. P
  16. R
  17. S
  18. T
  19. U
  20. V
  21. Y
  22. Æ
  23. Ø
  24. Å
  25. *
Tal ord på P: 77 | Totalt: 2770 | søketips | nullstill
Forklåring Døme
check paden når'e

benken lengst borte frå døra (fastmontert på gavlveggen)

Paden når'e gjekk tversive stògâ, mót kvílunn.

check pagge í seg

stappe i seg mat

Æ an hólsolten så paggar an í seg.

check passe att'e

"betale med same mynt"

Eg ska' passe deg att'e a onnó gong for det du gjåri.

check passe måten

ete og drikke med måte

Antel det æ å ète ell' å drikke, så lýt an passe måten.

check passe på

ta vare på

Eg fann nåkå brevleppi mæ gåmó skrift, som slunge lause, så eg passa på da.

check 'pi

oppe i

Stakkan 'enni Mamme hange 'pi loptæ. Mi turke kjø̀ti 'pi rótæ. D'æ kaldare 'pi hægdinn 'ell heimi. Ko æ det du hève 'pi sekkjæ dí?

check 'pí

opp i

Nò må du 'kji ause 'pí mei', sekkjen æ fudd'e! Teiâ æ for lítí, det lór alli 'pí!

check 'pi midjom

plassen mellom klyvmeisane midt oppå hesteryggen når ein klyvjar
Sjå også midjom

Papa hèv' sagt at eg va' barre tvau år fysste gongjí eg va' av på heií, å då sat eg 'pi midjom på hesteryggjæ.

check pikk inn'tt'e

smette inn att fort

Mæ same 'an såg æ, va' det pikk inn'tt'e mæ 'ó.

check pikk' å sand'e

1. "så fullt som sand" (td maur)
2. "rått og rote", alt

1. Det æ fullt som pikk' å sand'e mæ lǿmendi i år.
2. Eg tèk'e mæ mi bå' pikk' å sand'e.

check pikke líti

svært lite, smått

Det va' pikke líti du ha' øydt av pæningó då du va' ti' Bý'n. Dokkejentun bú i a pikke líti hús.

check pikke si av gari

skunde seg av garde

Fanten pikka si av gari helst'e fórt då hunden tók 'å 'an.

check píne seg

halde ut, presse seg

'An pínte seg for å pisse på heile túræ.

check píre opp / píre fram

bruka om gras og vokstrar som spirer

Grasi pírar fram om våri.

check pitrandi líti

bitte lite, smått

Det va' pitrandi líti smòk i dei disæræ. Den troskjen va' pitrandi líten!

check plǿgde bórd

bord med not og fjør (td golvbord)

Eg gjåre mi an síló'e av plǿgde bórd.

check plåge seg ti'

arbeide meir enn ein har godt av

Stundom æ an nøydd'e ti' plåge seg ti', fysst d'æ nòkå som hastar.

check pòse út

svulme ut

Sykkelslangjen pòsa út så eg va' ræd'e 'an eksplodéra. Stein hèv' pòsa fælt út ette 'an datt å sló seg. 

check pòte innundi

presse eit eller anna smått og seint inn i eit lite holrom (vanskeleg og tidkrevjande arbeid)

Mi ljóte pòte innundi nåkå steina så múren inkji ræser út. Nò som regni kjæm'e, sku' mi prǿve å pòte detti høytti innunde lǿetòkâ.

check pòte mæ sitt

bruka om personar som ikkje vil gje seg i diskusjon
Sjå også pòte.

Adde dei hí våre einige, men Ånund pòta mæ sitt.

check prutte på hesten

seie noko som tyder "stopp!" til hesten

An lýt prutte på hesten for å få 'an ti' å stanse.

check pukke på

oppmode sterkt, poengtere

Lidvår pukka på at mi laut hav' mæ åkkå børse på heií, mi kunna treffe bjynn'e.

check purke kvåe

skrape kvae til tyggjegummi (íkonnkvåe)

Eg hèv' vòre i skógjæ å purka kvåe i dag.

check púta stól'e

stol med stoppa sete

Førr'e va' det barre stórfókkji som ha' púta stǿli.

check putte seg

skunde seg inn eller ut (til / frå hus eller liknande)

No lýt du sjå ti' putte deg inn'tt'e!

check pynte koppan

vaske opp

'An lýt pynte koppan førr'ell an sèt'e da opp i grindí.

check pynte smø̀r

gjere ferdig smør etter at det er kinna

Fysst an pynta smø̀r, vaska an út saupi å salta smø̀ri.

check pynte snòru

gå etter snòrelínâ og rette opp dei rypesnarene som er i ustand

Nò hève 'er vòre slig snjóføykje i dag, at eg trúr eg lýt âv å pynte snòrunn.

check pænings mynt

pengar (bruka om person som er blakk)

Eg hèv' vòre så forøyelèg'e at eg hève alli etti pænings mynt.

check pærâ spring'e

lyspæra er gåen
Sjå også springe.

Pærâ oppå fosstogtrèvæ hèv' sprungji.

check på a lei / på lei

nokonlunde, om lag

Eg veit det sò på a lei. Der æ på lei a míl frå Nórdibǿ ti' Òveinang.

check på ananné (V)

på einannan

Asbjynn å Aslag låge på ananné å nývdest.

check på beit

bit på kroken (om fisk)

Fiskjen va' så på beit at eg fekk kalleg mykji.

check på bit

bit godt (om fisk)

Fiskjen æ 'kji på bit i dag.

check på evste

på / i "øvste rommet i huset"

"På evste have mi barre rót å skraml", sa Marí.

check på faddandi fǿta

uttrykket er bruka om tilstanda til ei kvinne like før ho skal føde

Signe æ på faddandi fǿta, men 'u féktar líke mykji.

check på flaks

vere ute med gut eller jente og leiast i hendene

Va' du úti på flaks mæ 'ó Tårål i gjerkveld?

check på flekk å stad'

"gjere med ein gong"

Detta ska' eg gjère på flekk å stad'!

check på flýgandi flekkjen

straks, med ein gong

Nò kjæm'e du på flýgandi flekkjen, 'ellis fær du júling!

check på fótó

oppegåande etter sjukdom
Sjå også fót'e.

Eg æ nå på fótó att'e, men eg æ 'kji plent min same.

check på fræmint (V)

på anna språk enn vallemål

Æ det 'kji dèt det heite på fræmint?

check på gåtten

fiske i bekken i tida når han går opp for å gyte
Sjå også gåtte og gått'e.

Torjús å Òlâv våre på gåtten seiste hausti, men det va' líti fisk'e da finge. Sku mi på gåtten snart?

check på haukelhest

bruka om når ein ber eit barn på herdane: ein fot på kvar side av halsen
Sjå også på haukenhest.

Det va' létt ti' få mauren i fótó fysst an sat lengji på haukelhest.

check på haukenhest

bruka om når ein ber eit barn på herdane: ein fot på kvar side av halsen
Sjå også på haukelhest.

Det va' létt ti' få mauren i fótó fysst an sat lengji på haukenhest.

check på heií

til fjells, på fjellet (uttrykket er bruka om å reise på heia, vere på heia eller å gå på fjellet)
Sjå også hei og nórd i heií.

Èg líkar godt å vère på heiinn. I morgó vi' eg på heií. Eg hèv' vòre på heiinn a heil veke.

check på hekti

på nippet
Sjå også hekti.

Nò va' det på hekti at mi rukke det førr'ell det varte mørkt.

check på hoggji

svært nært (at noko kunne gå gale)

Det va' på hoggji at 'u greidde seg.

check på húkjæ

på huk

An kan 'kji sitje for lengji på húkjæ, då kan an have vóndt for å kåme opp'tt'e.

check på hægste

1. høgaste toppen
2. høgast på himmelen (om sola midt på dagen), midtsommars

1. Sku mi have an matpausi itt mi kåme på hægste?
2. Nò æ sóli plent på sitt hægste.

check på håri / på a hår

"svært nøyaktig"

Eivind va' så nøyen fysst 'an snikkéra, alt va' på a hår.

check på jamnen

oftast

'Er æ på jamnen mykji fókk på jóletréfestó.

check på lag

1. i særleg godlag
2. om lag, omtrent

Haddvår varte så på lag då 'an fekk so mykji fisk'e. 'An va' så på lag i dei bryddaupæ.

check på letten

godt i lag på grunn av å ha drukke alkohol

Det va' 'kji vanskeleg skjø̀ne at Åni va' på letten, 'an va' mei' talig'e 'ell vanleg.

check på lívi

"på livet laust" (svært viktig å få det til)

Det va' plent på lívi å få gjårt det i dag.

close på Mónæ (H)

i militærteneste
Sjå også .

check på Móæ (V)

i militærteneste
Sjå også mó'e.

Tårål va' på Móæ då 'an va' nitten år, fysst'e på Voss, å så i Týslandsbrigadâ.

check på né'a

når månen er på ne; bruka berre i bunden form eintal

An sille 'kji antel klyppe ell' slakte på né'a, då varte det fillí udd å líti kjø̀t. Det néa leiver, tèk'e nýâ mæ.

check på nippæ

på nippen

Det va' på nippæ at eg fekk fiskjen på land.

check på rèkom

på vidvanke (slik at ein ikkje kan finne det att)

Dessa gamle dokumentí som have fýgt garæ så lengji, mòge inkji kåme på rèkom.

check på runsi

1. i skrens, i rundgong (helst på isen)
2. i rulling

1. Ungan løypte på kjåkkji på ísæ å kóme på runsi.
2. Timrestokkan kóme på runsi på sleipó å trilla greitt úti ånæ.

check på rå'stògunn

uviss utvikling (td om veret)

Det varte sagt at veiri va' på rå'stògunn fysst an alli visste ko kant'e det vill' vríe seg ti'.

check på sjal

på besøk hjå andre folk og få mat

Eg va' på sjal sjå 'enni faisysti om sundagjen.

check på sjavstýr

på sjølvstyr (utan gjetar)

Kjýne mí gange på sjavstýr, å kåme heim'å støylen av sjave si.

check på skrei

på farten (og vere oppjaga)

Nò æ sauin plent på skrei! Nò æ Pål fudd'e å plent på skrei!

check på slåtteteigjæ

i arbeid på slåtteteigen (slå, breie, vende, sæte, hesje, høye)

Om sommåri våre fókk på slåtteteigjæ bå' seint å tí'legt.

check på støylæ (V)

på støylen (bruka om tida då folk var med buskapen på støylen)
NB: "Æ-lyden" i dette uttrykket er lengre enn i dativforma på substantivet støyl'e.

Mi såte i åtte viku på støylæ.

check på sæt

"som gjeld"
Sjå også sæt 'å og sæte.

Nò spile mi fysste inn ei gong, å då æ det inkji på sæt, men néste gong gjère mi opptak.

check på tiltentå / på diltentå

å stiltre seg på tå

'U gjekk på tiltentå, så da høyre 'æ alli.

check på tré'i

tredje høgda i eit stort bustadhus

Mi have tvau små sòveróm, a gong, å trjú kòt, på tré'i.

check på tròtæ

uttrykk bruka om å ha lite att av td mat

No æ mjø̀li på tròtæ, du må inkji gløyme å kaupe att'e fysst du æ sǿetti. Nò æ det på tròtæ mæ mjåkkjinn. Nò æ det på tròtæ mæ grautemjø̀læ.

check på trulten

vere gravid

'U æ på trulten, Anlaug.

check på úbeit

bit ikkje på kroken (om fisk)

Eg fekk líti, fiskjen va' på úbeit.

check på vadri

på villspor ute i terrenget

Det va' så skoddi på heiinn at mi kóme på vadri.

check på víandi vegg'e / på ví' vegg

på vid vegg, heilt open

Trandehúrí stend'e på víandi vegg'e, kan 'kji dú Bóa springe å lat' 'æ att'e.

check på vó' å våge

ta ein sjanse med stor risiko for at det går gale (oftast økonomisk)

Eg kaupte den gamli traktóren på vó' å våge.

check på vóní

lite truleg, tvilsamt, uvisst
Sjå også vó'.

D'æ på vóní om mi kunne kåme. Eg vi' take mæ mi parapløy på vóní.

check påskebil

rundt påske

Fókk æ mykji på skjítúr'e, påskebil.