Ordliste

Søketips

Dialektord i søkjefeltet

Når ein skriv inn eit dialektord i søkjefeltet i ordlista, kan det vere ei utfordring å vite korleis ordet er stava. Det kan difor vere lurt å berre skrive inn dei fyrste eller siste bokstavane i ordet. Leitar ein etter ordet «lømendi», kan ein til dømes skrive «løme» eller «mend» i søkjefeltet. Dei fyrste eller siste bokstavane i ordet treng ikkje vere med når ein søkjer. Dersom ein er i tvil om bokstavar midt inne i ordet ein søkjer etter, kan ein bruke teiknet «%». Til dømes «l%men%i». Då skal ordet «lømendi» kome fram.

Nynorskord heiter på vallemål

Dersom ein ynskjer å finne ut kva eit nynorskord heiter på vallemål, så kan ein også oftast finne dette. Du kan velje «forklåring» under «søk etter ord», lengst til venstre under søkjefeltet. Så kan du skrive inn «lemen» i søkjefeltet. Då skal «lømendi» kome fram blant orda som er opplista.

Tal ord 30 | nullstill
Forklåring Døme
check ai-ai

uttrykk bruka i samband med å gje uttrykk for at noko er leitt eller vondt (døme 1) eller flott (døme 2)

1. Ai-ai, sló du deg sossa fælt, Bóa?
2. Ai-ai, eg sér at du hèv' verkeleg vòre på bílhandel att'e!

check båvar'åkkå

uttrykk for overrasking
Mange seier "båvar'åkkå væl!"

Båvar'åkkå, æ du 'er alt?

check Dinnen!

eldre banneord

"Dinnen!", húva 'an då 'an fekk an stokk'e på fóten.

check dæsitten!

kraftuttrykk (på gensa til banning)

"Dæsitten au!", húva Hans.

close dǿandå!

eldre banneuttrykk

check fatikkjen!

spontant uttrykk
Sjå også fatikk'e.

Fatikkjen, eg hèv' gløymt nystunn mí!

check fol-fol!

"kalle på hest"

Fysst mi have brúk for hesten mæ 'an gjeng'e úti, kadde mi "fol-fol!", å då kjæm'e 'an jamnast'e.

close fý ulke!

fy!;uttrykk som ofte vert bruka når ein ser, kjenner eller smakar noko ein ikkje likar

close fý vorre!

fy!; uttrykk som ofte vert bruka når ein opplever noko ein ikkje likar

close Guddamèg!

uttrykk for misnøye med noko (td ver, tilstand)

check hass!

ordet vart bruka i samband med å jage geiter

"Hass, hass!" sa da fysst da ville jage gjeitan.

check helgómis

forsterkande utttykk, "liksom-banning"

Der va' enn helgómis vind'e i gjerkveld.

check hendelsi!

uttrykk for overrasking

"Å hendelsi!", sa Gýró då 'u såg at katten lepja i rjómâ.

check herkelen / hervelen

"småbanning" (uttrykk for forundring)

Herkelen, æ det dú?

close himpelen!

"kraftuttrykk"; småbanning

close himtis

"kraftuttrykk"

check honn å bein!

forsterkande uttrykk

Honn å bein, det va' leitt, no varte eg for sein'e ti' bussæ!

close hui!

Utropsord, bruka berre i Valle

check huivel! (V)

Utropsord (bruka når ein vert fortald noko fælt; bruka mest berre i Valle)

Å huivel, detta kan inkji vèr' satt!

check jerfor!

"du store min!"

"Jerfor; hèv' så Åni kaupt si ný'e bíl'e att'e!" huva Papa. Jerfor gódeste, nò trúr eg eg sér sýni! 

close Jysken!

utbrot for uventa hending ("småbanning")

check kiddi-kiddi / kitte-kitte

"kalle på geit"

Fysst mi kadda "kiddi-kiddi", kóme gjeitan røkkjandi.

check kiss, kiss, kiss!

"kalle på kalv"

"Kiss, kiss, kiss!", nò mòge di kåme så sku di få sutr!

close kjissút!

noko ein seier når nokon nys

check kjyss!

hysjing til katten når ein ville ha han vekk

Sòme sa barre "kjyss" ti' kjettó, å inkji ti' hannkattó.

check píkejó / píkajó

forsterkande ord

No lýt du píkejó kåme!

close skam fari!

kraftuttrykk

check såddå!

stopp!, slutt!, hald munn!

Såddå, inkji tal sossa stygt!

check týfrí!

I barneleik: "Eg går ut no". "Eg er ikkje med i leiken frå no av".

"Týfrí!" sa Bjúg, 'an måtte på dó. Tý for mèg å adde hí!

close upta! / utta!

når ein ropar dette ordet er ein med i leiken att etter eit opphald (i barneleik utandørs)